Ölçülmeyen fire doğrudan kârdan gider. Çoğu işletme firenin "biraz" olduğunu bilir ama ne kadar olduğunu, hangi üründe, hangi makinede ya da hangi vardiyada arttığını bilmez. Fireyi azaltmanın ilk adımı onu ölçmektir.
Fire ile hurdayı ayırın
Fire, sürecin doğal kaybıdır: kesim artığı, ayar sırasında harcanan malzeme, buharlaşma. Hurda ise kullanılamaz hâle gelmiş üründür: ölçü dışı parça, hatalı dikiş, yanlış renk.
İkisini ayrı izlemek önemlidir. Fire çoğu zaman tasarım ve yöntemle, hurda ise kalite ve disiplinle azalır.
Önce beklenen fireyi tanımlayın
Her ürün için kabul edilebilir fire oranı bellidir ya da belirlenebilir. Bu oranı ürün ağacına yazın. Böylece hem malzeme ihtiyacı doğru hesaplanır hem de gerçekleşen fireyi karşılaştıracak bir ölçü olur.
Gerçekleşeni işin yapıldığı yerde kaydedin
Fire, iş emri kapanırken kaydedilmelidir; ay sonunda tahminle değil. Kayıt; ürün, iş merkezi, vardiya ve operatör bilgisiyle birlikte tutulursa sorunun nerede olduğu sonradan bulunabilir.
Basit bir hesap yeterlidir:
- Fire oranı (%) = Fire miktarı ÷ Kullanılan toplam malzeme × 100
- Fark = Gerçekleşen fire oranı − Ürün ağacındaki beklenen oran
Farkın peşine düşün
Beklenen ile gerçekleşen arasındaki fark size nereye bakacağınızı söyler:
- Belirli bir üründe yüksekse: ürün ağacı, kesim planı ya da yöntem gözden geçirilmeli.
- Belirli bir makinede yüksekse: ayar, bakım ya da takım aşınması kontrol edilmeli.
- Belirli bir vardiya ya da operatörde yüksekse: eğitim ve iş talimatı ele alınmalı.
- Belirli bir tedarikçinin malzemesinde yüksekse: mal kabul kontrolü sıkılaştırılmalı.
Fireyi azaltmanın pratik yolları
- Kesim optimizasyonu: plakadan, rulodan ya da çubuktan en az artıkla kesim planı.
- İlk ürün kontrolü ve numune ölçümü: seri üretime başlamadan ayarın doğru olduğundan emin olun.
- Mal kabulde kalite kontrol: hatalı hammadde üretimde katlanarak fireye dönüşür.
- Düzenli bakım: ayarı kaçan makine hem fireyi hem hurdayı artırır.
Fireyi ölçmeye başlayan işletme, ilk birkaç ayda nereden kaybettiğini görür. Ürün ağacındaki beklenen oran ile iş emrinde kaydedilen gerçekleşen oran yan yana konduğunda, tartışma "fire çok" cümlesinden somut bir ürün, makine ya da vardiyaya iner.
İlgili sayfalar
İşletmenizde nereden başlanacağını birlikte görelim.
Demo Talep Et